Το χιούμορ στον ποντιακό πολιτισμό.

Σπαρταριστές αφηγήσεις στην ποντιακή διάλεκτο είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν όσοι παραβρέθηκαν στην εκδήλωση που διοργάνωσε η Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης την Τετάρτη 5  Μαϊου. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το περιοδικό "Άμαστρις" με συντονιστή τον  εκδότη κ. Δημήτρη Πιπερίδη και καλεσμένους τους:  Βασιλειάδη Αχιλλέα, Διαμαντίδη Κώστα, Μιχαηλίδη Ιεροκλή και Παρχαρίδη Αλέξη. Θέμα συζήτησης ήταν το ποντιακό χιούμορ και η ιστορία του μέχρι σήμερα. Έχοντας την ευκαιρία να γνωρίσω από κοντά τον κ.Ιεροκλή Μιχαηλίδη, έναν καταξιωμένο ηθοποιό με βαθειά αγάπη στον ποντιακό πολιτισμό όντας πόντιος και ο ίδιος, του έθεσα κάποιες ερωτήσεις σχετικά με το θέμα της εκδήλωσης.

Τι γνώμη έχετε για το ποντιακό χιούμορ;

Κάθε πολιτισμός διακρίνεται για το χιούμορ του, κύριο χαρακτηριστικό του ποντιακού πολιτισμού είναι η τάση του λαού στην καθημερινότητά του να μπορεί να γελάει. Ενδεχομένως και για λόγω του ότι είναι λαός αποκλεισμένος, λαός με μεγάλη πορεία και  με πολλά βάσανα ,ίσως λοιπόν ήταν ανάγκη επιβίωσης.Πιστεύω ότι υπάρχουν περισσότεροι λόγοι από αυτούς, και κυρίως αυτό που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στο ποντιακό χιούμορ είναι το αυτοσαρκαστικό στοιχείο, η ανώτατη εκδήλωση του χιούμορ. Νομίζω ότι η παρηγοριά για τη ζωή είναι τρία πράγματα, το χιούμορ, η τέχνη και ο έρωτας τα οποία εμπεριέχονται στον λαϊκό μας πολιτισμό.

Πώς αντιμετωπίζετε την αθυροστομία που είναι αναπόσπαστο κομμάτι στο ποντιακό χιούμορ;

Ίσως είναι ένα αντιφατικό στοιχείο της ποντιακής κοινωνίας, όσον αφορά την συντηρητική της υπόσταση, την άκρως κλειστή και συντηρητική ποντιακή κοινωνία, την πολύ θεοσεβούμενη ποντιακή οικογένεια και συγχρόνως  την ακραία αθυροστομία που επικρατεί στην καθημερινότητά τους. Μεταφρασμένες οι λέξεις οι οποίες θεωρούνται κακές, βωμολοχικές  στα ελληνικά θα σόκαραν οποιονδήποτε, στα ποντιακά κανέναν από εμάς και ειδικότερα τους παλαιότερους δεν τους σοκάρει.

Πώς πιστεύετε ότι κατόρθωσε το ποντιακό χιούμορ να επιζήσει μέχρι σήμερα;

Οι πόντιοι αλλά και όλος ο Μικρασιατικός Ελληνισμός ήμασταν ανάμεσα σε δύο κόσμους, ανάμεσα σε δύο πολιτισμούς, πατούσαμε με το ένα πόδι στη δύση και το άλλο πόδι στην Ανατολή, το άλλο ήταν ότι πατούσαμε με το ένα πόδι στον αρχαίο κόσμο, στον παγανισμό, στην αρχαία θρησκεία, στην Αριστοφανική παράδοση, στην παράδοση της κωμωδίας αλλά ταυτόχρονα ο χριστιανισμός έδωσε μια άλλη κοσμοαντίληψη και άλλη θέαση των πραγμάτων. Παρόλα αυτά κατόρθωσε να διατηρηθεί μια γλώσσα και μια νοοτροπία τουλάχιστον σε ότι αφορά την αθυροστομία και το χιούμορ. Εμείς , παρά το γεγονός ότι ο χριστιανισμός ο οποίος είναι από τις πιο ελεύθερες θρησκείες αλλά δεν είναι ανοιχτός στο χιούμορ, κατορθώσαμε να είναι το χιούμορ αιχμή της καθημερινής μας συναλλαγής.

Τι έχετε να απαντήσετε σε αυτούς που θεωρούν τα ποντιακά ανέκδοτα, ανόητα;

Οι παππούδες ,όπως και ο παππούς μου, μέσα στην καθημερινότητά τους όταν στην Ελλάδα δεν υπήρχε η έννοια του ¨λέω ανέκδοτα¨ όπως λέμε σήμερα, όχι μόνο έλεγαν ανέκδοτα, αλλά θυμάμαι μια έκδοση, ενδεχομένως να ήταν και προπολεμική, η οποία λεγόταν ¨ποντιακά ανέκδοτα¨ και ήταν γραπτή η ποντιακή γλώσσα.Θεωρώ ότι οι πόντιοι είναι πιο προχωρημένοι από όλλους σε αυτό το θέμα λοιπόν!Τη μόδα λοιπόν με τα ποντιακά ανέκδοτα την ξεκινήσαμε εμείς οι ίδιοι, από μια τρομερή διάθεση για αυτοσαρκασμό, για αυτό όχι μόνο δεν ενοχλούμαστε αλλά είμαστε και οι πρώτοι που τα λέμε.Βέβαια υπήρξε μια κακή εισαγωγή γελοίων ανεκδότων τα οποία μας φόρτωσαν αλλά τα ποντιακά ανέκδοτα είναι πραγματικά υψηλού επιπέδου χιούμορ.

Τσολερίδου Ιωάννα